Gdzie dziś powstaje ceramika? Najważniejsze ośrodki ceramiczne na świecie

Ceramika jest obecnie wytwarzana niemal w każdym zakątku świata – zarówno w dużych zakładach przemysłowych, jak i niewielkich pracowniach artystycznych. Niektóre miasta i regiony są jednak związane z garncarstwem oraz produkcją porcelany od setek lat.

Każde z tych miejsc wypracowało własne techniki, wzory i kolory. Wyruszmy więc w krótką podróż po najciekawszych współczesnych ośrodkach ceramicznych.

Bolesławiec – polska stolica ceramiki

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków ceramicznych w Polsce jest Bolesławiec na Dolnym Śląsku. Miasto słynie przede wszystkim z kamionkowych naczyń dekorowanych metodą stempelkową.

Najbardziej charakterystyczne są kobaltowe kropki, roślinne ornamenty i popularny motyw pawiego oka. Obecnie w Bolesławcu działają zarówno większe zakłady, jak i mniejsze pracownie kontynuujące lokalną tradycję.

Ceramika bolesławiecka jest znana nie tylko w Polsce. Trafia również do odbiorców w innych krajach Europy, Stanach Zjednoczonych i Azji.

Jingdezhen – chińska stolica porcelany

Chińskie miasto Jingdezhen jest jednym z najważniejszych ośrodków porcelany na świecie. Historia jej produkcji w tym miejscu liczy ponad 1700 lat.

Jingdezhen nadal pozostaje ważnym centrum ceramicznym. Działają tam fabryki, rodzinne warsztaty, galerie, muzea oraz pracownie artystów z różnych krajów. Miasto łączy tradycyjne metody wykonywania porcelany ze współczesną sztuką i wzornictwem.

UNESCO określa Jingdezhen jako najważniejszy ośrodek produkcji wysokiej jakości porcelany w Chinach.

Arita – kolebka japońskiej porcelany

Arita, położona w prefekturze Saga, jest uznawana za miejsce narodzin japońskiej porcelany. Jej produkcja rozpoczęła się na początku XVII wieku i trwa do dziś.

Porcelana z Arity jest ceniona za jasną, niemal przezroczystą powierzchnię oraz precyzyjne dekoracje. Spotykamy na niej między innymi motywy roślinne, sceny krajobrazowe, intensywny kobalt i czerwone akcenty.

W mieście nadal funkcjonują liczne manufaktury i pracownie. Odbywa się tam również jeden z największych japońskich targów ceramiki, przyciągający setki wystawców.

Icheon – współczesne centrum ceramiki koreańskiej

W Korei Południowej jednym z najważniejszych ośrodków jest Icheon. Miasto pomaga zachować koreańskie tradycje ceramiczne, których historia sięga ponad tysiąca lat.

Lokalni twórcy wykonują między innymi porcelanę, kamionkę oraz ceramikę inspirowaną tradycyjnymi naczyniami celadonowymi. Dawne techniki są tam łączone ze współczesnymi formami i wzornictwem.

Icheon należy do Sieci Miast Kreatywnych UNESCO w dziedzinie rzemiosła i sztuki ludowej.

Deruta – włoska tradycja majoliki

Deruta w Umbrii jest jednym z najbardziej znanych włoskich miast ceramicznych. Słynie z majoliki, czyli ceramiki pokrywanej jasnym szkliwem i dekorowanej barwnymi wzorami.

W lokalnych pracowniach nadal powstają ręcznie malowane talerze, misy, wazony i elementy dekoracyjne. Charakterystyczne są intensywne kolory, ornamenty roślinne, geometryczne obramowania oraz wzory inspirowane renesansem.

Deruta pozostaje żywym ośrodkiem produkcji – ceramikę można zobaczyć nie tylko w muzeum, ale również w działających warsztatach i sklepach lokalnych twórców.

Safi – ceramiczne serce Maroka

Safi jest uważane za jedną z marokańskich stolic ceramiki. W mieście znajduje się dzielnica garncarska, w której rzemieślnicy nadal wykonują naczynia i dekoracje z gliny.

Ceramikę z Safi wyróżniają wyraziste barwy, geometryczne ornamenty i motywy inspirowane kulturą arabską oraz berberyjską. Powstają tam misy, talerze, dzbany, donice i dekoracyjne płytki.

Różne marokańskie regiony mają własną kolorystykę ceramiki – Safi kojarzone jest między innymi z żółcieniami i wielobarwnymi dekoracjami, Fez z błękitem, a Meknes z zielenią.

Puebla i Tlaxcala – meksykańska talavera

W meksykańskich stanach Puebla i Tlaxcala nadal wykonywana jest tradycyjna ceramika talavera. Jej charakterystyczne elementy to jasne tło oraz dekoracje w kolorze niebieskim, żółtym, zielonym i czarnym.

Wytwarzanie talavery obejmuje przygotowanie gliny, formowanie, szkliwienie, ręczne malowanie i wypał. Mimo wprowadzenia niektórych współczesnych narzędzi podstawowe zasady produkcji pozostają zbliżone do metod stosowanych w XVI wieku.

Tradycyjne procesy wykonywania talavery w Meksyku oraz pokrewnej ceramiki w Hiszpanii zostały wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Talavera de la Reina – ceramika hiszpańska

Europejskim odpowiednikiem meksykańskiej talavery jest ceramika wykonywana w hiszpańskich miejscowościach Talavera de la Reina i El Puente del Arzobispo.

Powstają tam ręcznie dekorowane naczynia, kafle i elementy architektoniczne. Często pojawiają się na nich motywy roślinne, zwierzęce, religijne oraz sceny z życia codziennego.

Rzemiosło ceramiczne nadal jest ważną częścią tożsamości tych miejscowości.

Ceramika powstaje dziś na całym świecie

Bolesławiec, Jingdezhen, Arita, Icheon, Deruta czy Safi to tylko niektóre z miejsc słynących z ceramiki. Ważne ośrodki i lokalne pracownie znajdziemy również w Portugalii, Francji, Turcji, Indiach, Wietnamie oraz wielu innych krajach.

Obok historycznych manufaktur rozwija się współczesna ceramika studyjna. Niewielkie, niezależne pracownie tworzą krótkie serie naczyń, dekoracji i przedmiotów artystycznych, często łącząc lokalne tradycje z nowoczesnym wzornictwem.

Do tego nurtu należy również Hwarang Ceramics. Nasze prace powstają lokalnie, w Polsce – od pierwszego kawałka gliny aż po gotowy przedmiot wyjęty z pieca.

Ceramika może różnić się w zależności od kraju, kultury i wykorzystywanych materiałów. W każdym miejscu łączy ją jednak to samo: ziemia, ogień, praca ludzkich dłoni i potrzeba tworzenia przedmiotów, które są jednocześnie użyteczne i piękne.